เครื่องปรับอากาศแบบเคลื่อนย้ายได้ ทางเลือกใหม่ของการปรับอากาศในโรงงาน

     ในโรงงานอุตสาหกรรมนั้น การที่จะรักษาสภาพอากาศให้เหมาะสบายในทุกๆ พื้นที่ทำงานนับว่าเป็นเรื่องที่ยาก  ทั้งนี้ก็เนื่องจากการที่คนเราต่างจิตใจนั่นเอง  บางคนชอบเย็นมากๆ บางคนชอบอุ่นๆ สภาพอากาที่บางคนว่ากำลังเหมาะีอกคนอาจว่าหนาวเสียจริงๆ  ยิ่งไปกว่านั้นในโรงงานอุตสาหกรรมยังมีกระบวนการต่างๆ ที่ผลิตความร้อนเป็นผลพลยได้ออกมา  ซึ่งมีอยู่กระจัดกระจายไป ที่กล่าวมาทั้งนี้นำมาสู่ข้อพิจารณืประการหนึ่งที่ว่า การปรับอากาแบบรวมศูนย์ทั่วโรงงานนั้นดูไม่เหมาะสม  ทั้งในด้านประสิทธิภาพในการให้ความเย็นแก่ส่วนที่ต้องการ  รวมถึงการสิ้นเปลืองพลังงานไปอย่างมากอีกด้วย
     ทางหนึ่งที่จะทำความเย็นแก่บริเวณทำงานโดยไม่ต้องทำความเย็นไปทั่วโรงงาน ก็คือ การใช้เครื่องปรับอากาศแบบเคลื่อนย้ายได้  เครื่องปรับอากาศแบบนี้สามารถตอบสนองความต้องการได้หลากหลายประการ เช่น การใช้ความเย็นเฉพาะแก่บริเวณทำงานของพนักงานบนพื้นโรงงานที่กว้างขวาง  การคลายความร้อนที่เกิดจากกระบวนการในการผลิต  การเพิ่มความเย็นแก่บริเวณทำงานเมื่อมีการติดตั้งอุปกรณ์ใหม่ที่จะเพิ่มความร้อนขึ้น  การทำความเย็นแก่ห้องทำงานเฉพาะกิจที่ถูกตั้งขึ้นมาใหม่ หรือแม้แต่เป็นระบบสำรองในยามที่ระบบปรับอากาศส่วนกลางเกิดการผิดปกติขึ้น

ทางเลือกที่ยืดหยุ่นและคล่องตัว
    เครื่องปรับอากาศแบบเคลื่อนย้ายได้โดยที่จริงแล้วก็ทำงานภายใต้รูปแบบเดียวกับระบบปกติโดยทั่วไป  โดยมักใช้สารทำความเย็น R22  (ซึ่งจะยังคงมีการผลิตไปถึงปี พ.ศ. 2563)  อัตราความเย็นก็อยู่ในช่วง 0.5-5  ตันความเย็น  แต่ก็อาจมีได้ถึง 10 ตัน  ความเย็นหรือมากกว่า  โดยทั่วไปแล้ว  หนึ่งตันความเย็นจะใช้เย็นได้ในบริเวณพื้นที่ประมาณ 400 - 500  ตารางฟุต  ซึ่งก็แล้วแต่ลักษณะของบริเวณและงาน
     นอกเหนือไปจากระบบที่คุ้นเคยนี้แล้ว  ผู้ผลิตบางรายยังนำเสนอระบบปรับอากาศแบบที่เรียกว่า  "Vortex Tube"  อีกด้วย  Vortex Tube นี้จะแปรเปลี่ยนลมอัดที่ถูกจ่ายเข้ามาให้เป็นสองกระแสคือ  กระแสลมเย็นและกระแสลมร้อน  กระแสลมเย็นนี้ก็สามารถถูกนำไปใช้ทำความเย็นแก่อุปกรณ์ทำงาน  ชุดควบคุมทางไฟฟ้ากระบวนการผลิต  หรือแม้กระทั่งพนักงงานที่อยู่ในชุดกันความร้อนด้วยลมอัดที่ความดัน 80 - 100 psig  โดยไม่ต้องการสารทำความเย็นหรือชิ้นส่วนเคลื่อนไหวใดๆ อีก  Vorter Tube ก็สามารถให้อัตราความเย็นได้ถึง 600 บีทียู/ชั่วโมง  ที่อุณหภูมิถึง -50 F

ตัวเลือกต่างๆ ที่มีให้
    สำหรับเครื่องปรับอากาศแบบเคลื่อนย้ายได้ทีทใช้สารทำความเย็นแบบปกตินั้นจะอยู่สองแบบคือ  แบบระบายความร้อนด้วยน้ำ  และระบายความร้อนด้วยอากาศ  ซึ่งต่างก็มีข้อดีข้อเสียต่างกัน
     เครื่องแบบระบายความร้อนด้วยน้ำนั้น  ชื่อก็บอกอยู่แล้วว่าจะต้องการต่อน้ำกับเครื่องได้แก่แการต่อกับท่อจ่ายน้ำ  ท่อน้ำไหลกลับและท่อเก็บน้ำทิ้ง  เครื่องแบบนี้จะไม่มีการปล่อยลมร้อนออกมา  ความร้อนทั้งหมดจะอยู่ในน้ำ  ซึ่งจะถูกปล่อยออกไปใน  Cooling Tower การที่ต้องต่อน้ำกับเครื่องนี้เอง  นับเป็นข้อจำกัดหนึ่งสำหรับเครื่องแบบนี้
     สำหรับเครื่องแบบระบายความร้อนด้วยอากาศจะใช้อากาศในการับความร้อนออกไปทิ้ง  ซึ่งในงานบางลักษณะก็ต้องคำนึงถึงการปล่อยลมร้อนก็ออกจากบริเวณ  และการนำอากาศใหม่จ่ายเข้ามาด้วย  นอกจากนั้น แม้ระบบนี้จะไม่ต้องการต่อน้ำ แต่น้ำทิ้งจากเครื่องปรับอากาศก็ต้องการได้รับการเก็บเและนำไปถ่ายทิ้งเป็นระยะเช่นกัน
     เครื่องแบบระบายความร้อนด้วยอากาศที่เห็นได้บ่อยและได้รับการติดตั้งท่อเพื่อจ่ายลมร้อนทิ้งออกทางหลังคาหรือผนัง ท่อที่มักใช้มักจะยืดหยุ่นและรองรับน้ำหนักตัวเองได้มีความยาวต่างๆ กันไปจนถึงประมาณ 100 ฟุต การจ่ายลมร้อนทิ้งอาจจ่ายกลับสู่ท่อดูดลมกลับก็ได้  หรือจะจ่ายเข้าสู่ฝ้าเพดาน  โดยเจาะเปิดฝ้าเพดานเข้า  ซึ่งวิธีนี้แม้ว่าจะเพิ่มภาระทางความร้อนแก่ระบบปรับอากาศส่วนกลาง  ก็พบว่าภาระนี้ไม่ได้มากจนเป็นปัญหาได้
     บางเครื่องจะให้ท่อลมไว้สองท่อ เพื่อที่จะได้มีการจ่ายลมจากภายนอกเข้าสู่ห้องหรือบริเวณนั้นได้ด้วย  เนื่องจากว่าถ้าความร้อนได้ถูกจ่ายออกไปจากบริเวณโดยไม่มีการจ่ายลมเติมเข้า ความดันที่มีค่าเป็นลมก็จะเกิดขึ้น  ซึ่งจะมีผลดูดอากาศอุ่นเข้ามาลดความเย็นลงได้  นอกจากนั้น  บางเครื่องยังได้ติดตั้ง Humidifier เพื่อทำความชื้นแก่อากาศที่ถูกดูดความชื้นออกไปในกระบวนการทำความเย็น  ซึ่งจะช่วยทำให้การควบคุมสภาพอากาศทำได้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น  และแก้ปัญหาความแห้งของอากาศไปได้

ปัจจัยต่างๆ ในการพิจารณาระบบ
     ในระบบของเครื่องปรับอากาศแบบเคลื่อนย้ายได้นี้  คำว่าการปรับอากาศเฉพาะพื้นที่ (Arae Cooling) กับการปรับอากาศเฉพาะจุด (Spot Cooling)  มักถูกนำมาใช้สลับกันไปมาเสมอ แต่โดยที่จริงแล้วคำสองคำนี้มีความแตกต่างกันอยู่คือ  การปรับอากาศแบบเฉพาะพื้นที่จะเป็นการปรับอากาศแบบเฉพาะพื้นที่จะเป็นการปรับสภาพอากาศแวดล้อมในบริเวณที่กำหนดอย่างสมบูรณ์  เหมาะกับการทำงานที่หนักงานต้องเคลื่อนไหววนเวียนไปมาในบริเวณที่กำหนด  ส่วนแบบเฉพาะจุดจะเหมาะสำหรับการปรับอากาศพื้นที่ที่กว้างมากกว่ามีบริเวณทำงานกระจัดกระจายออกไป  แต่มีตำแหน่งทำงานที่ค่อยข้างคงที่ 
     แต่ไม่ว่าลักษณะงานจะเป็นเช่นไรทั้งสองแบบก็สามารถใช้งานได้เป็นอย่างดี  ถ้าพิกัดความเผื่อสำหรับความเร็วลม  อุณหภูมิความชื้น  ซึ่งเหมาะสมกับแต่ละคนต่างๆ กันไปสามารถถูกปรับแต่ได้อย่างครบถ้วน  ซึ่งโดยทั้วไปก็หมายถึง  การมีหัวจ่ายลมเย็นที่ สามารถถูกปรับได้ทั้งทิศทาง และปริมาณลม